Indringende getuigenissen van Joodse Valkenburgers
In Museum Valkenburg in Valkenburg aan de Geul had recent een drukbezochte presentatiebijeenkomst plaats van het bij Uitgeverij Leon van Dorp verschenen boek ‘Toen het toch gebeurde; Getuigenissen van Joodse Valkenburgers 1940-1945’.
Auteur Gabriel Smeets - geboren en getogen in Valkenburg, momenteel wonend in Frankrijk - had tientallen jaren geleden al bemerkt dat in de geschiedschrijving van Valkenburg nauwelijks de vervolging en deportatie van Joden aan de orde komt. Ook vroeg hij zich af hoe het de Joden in het katholieke Zuid-Limburg verging. Hoe verliep de co-existentie van twee geloven in het gebied rond en in het toeristenstadje Valkenburg bijvoorbeeld? Wat voor invloed had de verstrengeling van tradities en gebruiken op het moment dat een van de twee geloofsgroepen vervolgd en gedeporteerd werd? Hoe zat het met de hulp aan de Joden en wat hadden zij van hun buren en bekenden te verwachten en te vrezen? Ruim 35 jaar geleden sprak Gabriel, samen met zijn vader, met de overlevenden van de Shoah: met geboren en getogen Joodse Valkenburgers, wier voorouders al in Valkenburg woonden, met Duitse Joden die zich in Valkenburg vestigden, met een gemengd-gehuwde, katholiek-gedoopte dochter uit een bekend Joods Valkenburgs gezin, met de zus van de half-Joodse en in Valkenburg geboren verzetsstrijder Gerard Soesman en een overlevende van de kampen Westerbork en Theresienstadt die al voor de oorlog in Valkenburg kwam en na de oorlog trouwde met de voorzitter van de Valkenburgse Joodse Gemeente. Hun indringende verhalen vormen de kern van dit boek.
Een van de sprekers tijdens de presentatie was burgemeester Daan Prevoo, die onder meer melding maakte van een in opdracht van de gemeente Valkenburg aan de Geul verricht onderzoek naar het lot van de Joden in het Geulstadje en de rol die dorpsgenoten, ambtenaren en bestuurders tijdens de oorlog gehad hebben. Het resulteerde in het rapport Bezwaard Verleden, dat twee jaar geleden verscheen. De burgemeester bood naar aanleiding van dat rapport excuses aan voor het feit dat het Valkenburgs gemeentebestuur de Joodse gemeenschap indertijd in de steek heeft gelaten.
Drukte tijdens de signeersessie na afloop van de boekpresentatie.
Foto ©: Jos van den Broek
De Limburgse nieuwszender L1 besteedde aandacht aan het boek:
https://www.l1nieuws.nl/nieuws/3160158/gruwelijke-getuigenissen-van-joodse-valkenburgers-na-35-jaar-in-boek
Dagblad De Limburger publiceerde een interview met Gabriel Smeets (toegang alleen voor abonnees):
https://www.limburger.nl/regio/valkenburg-aan-de-geul/boek-met-aangrijpende-getuigenissen-van-valkenburgse-joden-die-de-holocaust-overleefden-verschijnt-na-35-jaar-alsnog-een-opluchting/151629604.html
